Chuchelo (1984) - Trẻ em có thể ác đến mức nào?

   Vừa tìm được bộ phim cũ xem hồi nhỏ.

   Thời mà tivi chỉ có đài VTV và hay chiếu phim Liên Xô, từng xem một phim tên là “Bù nhìn”, chiếu vào ngày 1/6 liên tiếp 2 năm. Lúc đó hình như học lớp 4, 5, thế giới quan còn rất mù mờ mông muội nhưng chả hiểu sao nhớ phim này rất kĩ, rất lâu, nhớ cả cảm nhận sau khi xem.

   “Sao Quốc tế thiếu nhi mà chiếu cái phim buồn dữ vậy?”

   Con nít mà, chỉ biết là “buồn” thôi, đâu có nghĩ là “dark” và “deep” dù là có cảm nhận được.

   Phim kể về một bé tóc bím xinh ơi là xinh cùng ông chuyển đến một thị trấn nhỏ, ngày đầu đến lớp bé đã bị chú ý vì có người ông bị xem là lập dị nhưng mọi chuyện vẫn ổn cho đến lúc bé nói dối để  bảo vệ hot boy của lớp và trở thành kẻ phản bội bị cả lớp tẩy chay, mức độ tẩy chay ngày càng nặng. Hot boy mới đầu đối xử với bé rất tốt, hay thể hiện mình là “anh năm bờ oan”, vẫn che chở cho bé nhưng càng lúc càng lộ ra bản chất chỉ là một thằng hèn hai mặt.

(nó cười đểu một phát là mê luôn, đúng là con nít)

   Hồi đó còn nhỏ quá, xem hiểu nội dung chính thôi, giờ xem kĩ lại nhận ra nhiều chi tiết hơn, phim mang nhiều ý nghĩa về mối quan hệ giữa bạn cùng lớp, giữa học trò và giáo viên, giữa cha mẹ, ông bà và con cháu, giữa người với người. Tình yêu, lòng khoan dung, niềm tin và phản bội, dũng cảm và hèn nhát… nhiều điều tuy hơi quá so với cái tuổi mới học lớp 6 của các bé trong phim nhưng được thể hiện vô cùng tự nhiên, lời thoại đơn giản dễ hiểu không dài dòng triết lý. Câu chuyện trong phim, dù được làm từ hơn 30 năm trước, đến giờ xem lại thấy không hề cũ và chắc chắn vẫn còn xảy ra hàng ngày.

   Các bé trong phim diễn cực hay, đặc biệt là bé tóc bím vai chính, tự nhiên đến từng ánh mắt, cử chỉ nhỏ, các vai siêu phụ như bà giáo già đứng ở cổng cười với học sinh mỗi sáng hay vai quần chúng như đoàn khách du lịch ở đầu phim cũng đều có ý nghĩa riêng, rất nhiều cảnh “nói ít, hiểu nhiều” hoặc “không nói, tự hiểu”. Thật ra đây là kiểu phim khó xác định thể loại, con nít xem thì không hiểu còn người lớn thì dễ nhìn bề ngoài mà khinh thường “chỉ là phim thiếu nhi”, chỉ có thể tự mình xem và cảm nhận.

   Không ngờ một bộ phim làm từ hơn 30 năm trước mà hay và đẹp đến vậy tuy chất lượng phim quá bèo nhèo so với phim ngày nay nhưng vẻ đẹp ấy vẫn lồ lộ. Góc máy, bố cục, ánh sáng không thể chê vào đâu được, từng ánh mắt, từng sợi tóc của các bé rạng rỡ như mới ra lò hôm qua, từ hồi xửa hồi xưa, trong những năm tháng khó khăn mà mắt thẩm mỹ của người ta đã tinh tế như thế.

   Khung cảnh một thị trấn nhỏ nước Nga vào mùa thu đầu thập niên 80 với hàng cây cổ thụ lá vàng, bầu trời âm u, những ngôi nhà cũ kĩ, lác đác vài người đi bộ trên đường, xe buýt thô sơ đón khách vội vã, không khí nhuốm màu ẩm ướt, lạnh lẽo.

   Trường học như khu vườn thực vật với nhiều cây xanh, trong lớp, ngoài hành lang đặt nhiều chậu cây nhỏ.

   Thời trang trong phim cũng mang vẻ đẹp vượt thời gian, nam mặc áo len, áo khoác elbow patch và quần kaki ống đứng; các bé gái tóc vàng, má hồng, đồng phục sơ mi tay dài đen, yếm trắng ngoài xinh như búp bê. Con nít nước ngoài từ nhỏ đã ăn mặc hết sức chỉnh tề rồi.

   Bé tóc bím có một bộ trang phục đặc trưng là nón len trắng, áo len cổ lọ màu xanh lá cây, áo khoác măng tô dài màu nâu bò, mang giày Mary Janes, tay xách túi hộp chữ nhật sọc ca rô, mỗi lần đứng cho tay vào túi áo khoác thật đáng yêu chịu không nổi.

The Conjuring (2013) - Lâu rồi mới thấy phim ma Mỹ hay

   Lần đầu tiên thấy poster phim là cái có hình căn nhà giữa một vùng hoang vắng thê lương này, nhìn rất vintage và gợi hứng xem.

   Nội dung phim cũng na ná The Exorcist: ma nhập và trừ tà. Các nhân vật xuất hiện đều, không nhân vật nào là quá chính hay quá phụ, cách quay cũng không theo kiểu thông thường là hay zoom gần thiệt gần người gặp ma để khán giả thấy mặt người đó đang sợ tới mức nào, rồi la hét khủng khiếp tới mức nào, mà là kết hợp khung cảnh u ám xung quanh vào, như cảnh cô bé nhỏ xíu đứng ở đầu cầu thang dài dẫn xuống hành lang tối đen hoặc bất ngờ bị nhốt trong căn phòng toàn những đồ vật bị nguyền rủa, nhờ vậy mà tạo cảm giác rất thật, như là chính mình đang ở trong khung cảnh đó, nhìn thấy, nghe thấy, cảm thấy có thứ gì đó đang tới, đáng sợ hơn hẳn những cảnh chỉ thấy mỗi cái mặt diễn viên đang la hét điên cuồng. 

   Và hai vợ chồng chuyên gia nghiên cứu, săn bắt ma quỷ nữa, mấy đoạn phim tư liệu của họ, hành trình tìm hiểu, quay phim và trừ tà của họ làm cho phim giống như một bộ phim tài liệu thực sự, mà phim tài liệu thì tất nhiên là ghê hơn phim điện ảnh rồi.

   Thích nhứt là đoạn hai mẹ con chơi trò “Hide and Clap”, dù đã xem sơ sơ trong trailer rồi nhưng lúc xem phim vẫn hồi hộp. Coi mà nhớ hồi nhỏ chơi “năm, mười” hay nghe người lớn hù coi chừng bị ma dụ, ma bắt. Trong phim có thêm luật là khi người bịt mắt nói “Vỗ tay nào!” thì người đang trốn phải vỗ tay một cái để người đi tìm xác định phương hướng, chắc tại bên Mỹ đất rộng người thưa, nhà cửa cũng rộng hơn Việt Nam nên phải làm vậy mới tìm ra :D

   Và trong lúc bị bịt mắt như vậy, trước mắt tối đen và xung quanh lặng im như tờ, nghe tiếng vỗ tay thì tất nhiên sẽ tiến về phía đó...

   Đây không phải là đoạn cao trào của phim, ma cũng không trực tiếp đập vào mặt nhưng vừa xem vừa sợ dùm bà mẹ, vừa tưởng tượng mình mà là bả thì... Không phải nỗi sợ kiểu giật mình la hét điên cuồng mà là nỗi sợ kiểu lặng thầm toát mồ hôi lạnh, may là ở Việt Nam không có vụ vỗ tay lúc chơi trốn tìm :{

   Vừa thích vừa sợ cái hộp nhạc sọc đỏ đẹp đẹp, búp bê Annabelle có thật ngoài đời, nổi tiếng nên được lăng-xê nhiều hơn trong phim nhưng lúc xem còn sợ chứ bình thường đâu có thấy nó đâu mà sợ; còn cái hộp nhạc thì khác, chỉ là cái hộp nhạc bình thường, mở nắp lên thì có một cái gương và phát một khúc nhạc ngắn nhưng vì từ phim này mà bắt đầu thấy sợ mấy cái hộp nhạc rồi đó. 

   Với mình thì biểu tượng của phim là cái hộp nhạc này, sau này dù có quên chi tiết phim thì cũng không thể quên được chuyện về cái hộp nhạc. Giống như hồi xem phim “The Red Shoes” của Hàn Quốc, ấn tượng khó phai với đôi giày trong phim, đặc biệt là chuyện nó có màu hồng cánh sen chứ không phải màu đỏ, cái màu luôn làm mình thắc mắc vì không giống tên phim và tên truyện cổ từng đọc, nhìn có gì đó kì dị và ám ảnh. Đôi giày kiểu đơn giản, gót cao nhọn hoắt, màu hồng cánh sen nổi bần bật giữa khung cảnh rùng rợn của phim thiệt nhớ quài không quên.

   Công nhận phim có kịch bản hay, nhứt là những khúc nhát người xem, có những chuyện bình thường mà làm người ta sợ, những cảnh biết là không ma cỏ gì mà cũng có cảm giác căng thẳng mới hay, chứ cứ lấy ma nữ tóc dài váy trắng ra đập vô mặt người xem thì quá thường rồi. Nói chung là vẫn giữ được phong cách nhanh, gọn, dứt khoát của phim Mỹ nhưng tinh tế và thông minh, góc quay và ánh sáng cũng rất đẹp.

   Hết phim rồi cũng không tha, bồi thêm mấy tấm hình đen trắng người thật việc thật, thiệt tình là cái màu ảnh đen trắng hồi xưa có gì đó ớn ớn, ghê ghê, nhứt là khi người trong ảnh không hoạt động mà chỉ đứng, ngồi yên một chỗ, lại còn không cười nữa thì trời ơi là trời! Ví dụ tấm hình chụp gia đình như vầy:

   Nhìn có vẻ rất bình thường, nhưng vì màu ảnh và đứa con gái không cười nên nhìn cứ thấy ghê ghê, nhứt là được đặt trong một bộ phim kinh dị nữa. Nếu con bé cười toa toét hay giơ ngón tay chữ V là khác liền.

   Thật ra mới coi khúc đầu đã nghĩ “Nhà này mà không gặp ma mới lạ!”, tự nhiên dọn tới cái nhà cũ ở chỗ khỉ ho cò gáy, trong nhà lại quá nhiều đàn bà con gái, ban đêm thấy mấy bé xõa tóc, mặc đầm ngủ dài đứng ở góc phòng là đủ té xỉu rồi chứ đâu cần ma xuất hiện, đặc biệt là mấy bé nhỏ nhỏ còn rất thích làm quen bạn mới, thích được rủ chơi cùng nữa :{ Cũng thấy quạu quạu mấy con ma, toàn là ăn hiếp đàn bà con gái không à, trong khi cả nhà không làm gì có lỗi với mấy nó hết.

   Mình tin là có linh hồn, có ma, nhưng chỉ không hiểu tại sao chết rồi vẫn không vui sướng gì, toàn hù dọa, ám theo người sống, làm như có thù với động vật tới nỗi phải vật chết mới được, thường xuyên ở những nơi không được sạch sẽ gì cho lắm như là nhà vệ sinh, nhà kho... có lúc làm những chuyện rất dơ nữa (như cảnh nhập vào bà mẹ trong phim). Mà cũng có khi là tại phim ảnh bày ra những chuyện như vậy, mặc định ma là phải ghê gớm, phải đeo theo ám người sống (giống như người ngoài hành tinh là phải xâm lược Trái Đất vậy), chứ chết là hết, còn làm khổ người sống để làm gì? Ám người ta sợ quá chết thành ma rồi hai bên xáp lá cà hả? Bất quá lúc còn sống ai hại mình thì khi thành ma mình ám cho gia đình nó đổ bể, làm ăn banh chành, sống dở chết dở thôi.

   Thắc mắc cái nữa là trong phim ma không bao giờ có ma nam, nếu có ma nam thì đó là phim hài hoặc phim tình cảm chứ nhứt định không phải phim kinh dị. Chắc tại hình ảnh ma nữ tóc dài rũ rượi, đầm trắng dài lướt thướt nhìn ghê hơn, từ Á sang Âu đều sợ; còn ma nam mà hiện ra với đầu đinh, pijama hay quần xà lỏn + áo ba lỗ, mắt trợn trợn hù người ta thì...